Yavuz Sultan Selim Kimdir?


Yavuz Sultan Selim 10 Ekim 1470’de Amasya’da dünyaya geldi. Babası II. Bayezid, annesi Dulkadırlı ailesi’nden Aişe Hatun’du. Şehzadeliği Amasya’da geçen Yavuz Sultan Selim, devrin önemli âlimlerinden Arap ve Fars Dili ile yüksek din ve fen dersleri aldı. Devlet idaresi ve askeri konularda eğitim alması için Trabzon Valiliği’ne getirildi. Yavuz Sultan Selim, Osmanlı İmparatorluğu’nun 9. Padişahı ve İslam dünyasının 88. Halifesidir.

Yavuz Sultan Selim Tahta babası II. Bayezid’e karşı darbe yaparak çıkmıştr. Yavuz Sultan Selim’e kızını vermiş olan Kırım Hanı Mengli Giray, ona askeri destek sağlayarak tahta geçmesine yardım etmiştir.

Yavuz Sultan Selim tahtı devraldığında 2.375.000 km2 olan Osmanlı topraklarını sekiz yıl gibi kısa bir sürede 2,5 kat büyütmüş ve ölümünde imparatorluk topraklarının 1.702.000 km2’si Avrupa’da, 1.905.000 km2’si Asya’da, 2.905.000 km2’si Afrika’da olmak üzere toplam 6.557.000 km2’ye çıkarmıştır.

2. Bayezid ile Dulkadiroğlu hanedanı prenseslerinden Ayşe Hatun’un oğludur. 2. Bayezid oğullarını Kırım hanlarının kızlarıyla evlendirmişti, demek ki Kanuni’den itibaren mavi kanlı yani zadegandan valideler geleneği sona ermiştir.

Yavuz Sultan Selim Han kardeşleri olan Ahmed ve Korkut şehzadeler gibi fevkalede iyi tahsilliydi. Pehlivan yapılıydı, sakal bırakmayan padişahların başında gelir. Bu yeniçeri ananesine bağlılığındandır ve kendisini de bir numaralı yeniçeri olarak ocak defterine kaydettirmiştir.

Şeditti, Türkler gibi askeri bir toplumun disiplinine sahip olsa da bugün bile izleri görülüyor. Kanun ve nizamın sıkıcılığından kurtuluş yolları arayan bir toplumun başındaydı. O nedenle kanun ve nizamın tatbiki konusunda kan dökmekten çekinmemiştir.

Cemal Paşa’nın 1. cihan Harbi’nde askerleri yaz sıcağında Mısır seferinde perişan ettiğini düşünürsek, 1517 yılında ordusunu selametle Sina Çölü’nden geçirmesini, onun askeri dehasına ve üstün teknik bilgisine bağlamak gerekir.

İyi bir şairdi, Türk ve Fars diline hakimdi, Farsça şiirleri İran şahınınkinden iyidir Ama rakibi Şah İsmail (Hatayi) Türk dilinin en iyi kullanan şairlerindendi. Yavuz gür sesli, iyi bir hatipti. Tarih-Coğrafya bilgisi 15-16’ncı asrın ekseri hükümdar ve devletlileri gibi sağlamdı.

Doğu Anadolu coğrafyasında Alevi Türkmen kıyımından dolayı suçlanır. Oysa o asırda devletin dirliği açısından etnik unsurları öne çıkarmak veya harcamak ön planda gelen bir sorun değildi. Nitekim İdrisî Bitlisî gibi mahir bir fakih ve aşiret diplomatını kullanarak Doğu’daki Kürt aşiretlerini ustalıkla bir nizam altında tutmayı başarmıştır. Bu politikayı onun gibi yürüten bir başka hükümdar başka bir dönemde çıkmış değildir.

Doğu Anadolu o gün de karışıktı ama düzen geldi. İki yıl içinde güneydoğu Anadolu’dan yukarı Nil bölgesine kadar bütün Ortadoğu’yu ve Hicaz’ı imparatorluğa kattı; bu bölgelerde o gün de büyük karışıklık ve gerilim vardı ama gerçekleştirdiği sulh ve sükûnla uzun süre bu bölgeler bir arada yaşadı. Bu bölgelerde coğrafi ve iktisadi birlik kuruldu, Araplık tekamül etti, aksini söylemek mümkün değildir. Balkanlar ve Orta Avrupa ile kıyaslanamayacak bir dinginlik vardı, zümreler arası çekişmeler de o sakin ortamı bozamadı.

1520 yılının 21 Eylül’ünde, artık Ortadoğu’nun topraklarını imparatorluğunu ilhak etmiş bir hükümdar olarak sarayının dışında öldü. Topkapı Sarayı’nı yapıtında da dahil olmak üzere evinin dışında ölen üçüncü hükümdardı.

Comments 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Oturum Aç

reset

Geri
Oturum Aç