Paranoya Nedir Tedavisi Nasıl Yapılır


 

Nevzat TarhanÜsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan, paranoya çeşitleri ve paranoya tedavisi hakkında bilgi verdi.

Paranoya kişilik var bir de paranoya akıl hastalığı var bu ikisini ayırmak gerekiyor. Akıl hastalığı şu anda ki tanım ile hezeyan bozukluğu olarak geçiyor. Bu hezeyanlar kuşkuculuk, herkes beni takip ediyor, benim hakkımda konuşuluyor, korna çalsa benim için korna çaldı gibi sürekli her şeyi sorgulayan kimseye güvenmeyen, kendisine komplo kurulduğunu çevresinde bazı insanların senaryolar yazdığını algılar, yolda giden bir insanın elini ağzın götürmesi bana bir şey ima etti tarzında hezeyan yaşanır.

Paranoya da tek sistemli bir paranoya vardır, kişide kendine göre mantığı vardır ve kendine bunları inandırır. Bir de paranoya şizofreni vardır, burada dağınıktır, neden sonuç ilişkisi yoktur ve kolaylıkla anlaşılır, mantık dışıdır, gerçeklik yoktur herkes onu anlaşabilir. Ama hezeyan bozukluk paranoya çok sağlıklı gelir insana. Bazı konulara inanırlar hatta yakınları da inanırlar bunlara, hatta paylaşımlı paranoya ortaya çıkıyor.

Paranoyalar rahatsızlıklarını kabul etmezler

Cezaevlerine giren kişilere bakıyoruz, aynı anda çocuğunu kızını öldürmüş, karısını öldürmüş, genellikle bu kişiler çocuğum benden mi değil mi diye şüpheleniyor ve buna inanmaya başlıyor bir müddet sonra ve daha sonra çocuklarının hayatına kast ediyorlar. Bu paranoyaklık tedavi gerektiren bir rahatsızlıktır.

İnsan beyni modüler sistem ile çalışıyor, her duyguyu organize eden beyin alanları var. Kuşku ile ilgili beyin fonksiyonu bozukluğu zaman her şeyden şüphelenmeye başlar. Bu kişilerin özelliği kendilerinin hasta olduğunu kabul etmez ve kabul etmedikleri için tedavi edilmeleri çok zordur. Ailede bunu bu adam geçimsiz diye algılar. Böyle kimseler bize geldiklerinde ilaç veriyoruz ve bir kaç haftada düzeliyor. Kuşkuculuk hezeyanı olan bir kimse daha sonra ben ne yapmışım diyebiliyorlar.

Kıskançlık ve paranoya ilişkisi

paranoya

Paranoya denildiği zaman, hezeyan bozukluğudur, bunlardan bir tanesi de kıskançlık hezeyanıdır. Kıskançlık hezeyanı olan kimse sürekli her şeyi sorgularlar. Kıskançlık hezeyanı olupta gece uykuda eşini uyandırıp rüyanda kimi görüyorsun diye soruyorlar. Bunun arkasında paranoyak bir kişilik özelliği var ama bunun paranoyak haline gelmesi için eşinin hatalar yapması gerekiyor.

Böyle bir hastam vardır, eve geliyor, evi kontrol ediyor, banyoyu kontrol ediyor, perdelerin yeri değişmiş mi kontrol ediyordu. Araştırdık hastanın kökeni nereye varıyor diye. Benim cinsel gücüm zayıfladı eşimi tatmin edemeyeceğim o halde beni aldatabilir diye bir düşünce ile başlayarak buradan hezeyan haline dönüşmüştü.

Paranoya nasıl tedavi edilir

Paranoya hastalığının en büyük özelliği; kimseye inanmaz ve hasta olduğuna ikna olmaz, hep negatif ve savunma durumunda olur. Böyle kişi aynı zamanda mutsuzdur ve yardıma ihtiyacı vardır. Böyle kişiye açık ve net konuşup kişi ile ilgili hekimden bilgi almak gereklidir. Doktora gidip eşim bu şekilde davranıyor diye bilgi almak aşama kaydetmektir.

Paranoya rahatsızlığı olan kişiye kuşkucusun derseniz hemen savunmaya geçer. Bak sen sinirlisin, hiç yüzün gülmüyor böyle durumlarda nöropsikoloji checkuplar var problem bende ise ben yardım alayım sende ise sen yardım al denilmeli. Bunun gibi insanında sinir sistemine bakılması lazımdır. Paranoyal kişiyi ikna edebilmek için ikna edici ve onun hoşuna gidecek cümleler kullanmak yerinde olacaktır.

Sinirlisin, kalbine vurur, beynini vurur ben bundan üzülüyorum onun için doktora gitmeliyiz denmelidir, eğer gitmezse tavır konulmalı senin iyiliğin için sana kızıyorum denebilir. Böyle durumlarda kabul ediyorlar. Doktora götürmek için kararlı davranmalıyız, hastayı doktora götürürken yalan söyleyerek değilde gerçekleri söyleyerek götürmeliyiz.

Paranoyanın tedavisi vardır. Beyin kimyası bozuluyor bu kişilerde, beyinde seretomin, dopamin arasındaki denge bozuluyor. Tedavide depresyonda eşlik ediyor ama tedavisi depresyon ile çok farklı. İlaç tedavisi ile çok güzel düzelebiliyor. Saldırganlık boyutunda ise böyle durumlarda kişi hastaneye yatırılması gerekiyor. Paranoya tedavisinde tıp çok başarılı.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

reset password

Geri
log in