Menenjit Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?


 

Menenjit beyin zarlarının intihabıdır. Beynimiz vücudumuz en değerli organıdır. O nedenle de mutlaka korunmak zorundadır. Mikroplardan dışarıdan gelen her türlü kötü etkiden zehirli maddelerden korunabilmesi için bel kemiğinin içerisindeki omiriliğimizi hem çok kalın kemiklerin içerisine saklamıştır. Bununla beraber kandan gelecek her türlü zehirli mikroplu maddelerden koruyabilmek için beyin omirilik zarı denilen bir zar ile çevrelenmiştir. Menenjit bu zarın intihabıdır. Bakterilerle, bazen mantarla oluşabilir.

Süreklilik göstermeyen bazı harekete bağlı belirtiler beyin ve çevrel sinirlerin de hastalıktan etkilendiğini gösterir. Bunlar arasında havale, titreme, tek kas gruplannda kasılma, istemsiz hareketler ve özellikle beyin tabanını etkileyen menenjitlerde bazı kafa sinirlerinden kaynaklanan felç sayılabilir.

Menenjit Belirtileri Nelerdir?

• Bıçak saplanıyormuş gibi duyumsanan ya da büyük bir ağırlık veren şiddetli ve sürekli baş ağrısı. Zaman zaman şiddetini daha da artırır.

• Çoğunlukla aç kanuna görülen, ye meklerle ilgisi olmayan, karın ağnsı ve mide bulantısı olmadan başlayan fışkırma biçiminde kusma.

• Bebeklerde bıngıldakların şişip dışa doğnı bombeleşmesi.

• Ense ve sırtta kaslardaki kasılmaya bağlı sertlik. Ense sertliği olan hastalar da kafa, çenenin göğüs kemiğine değ mesini sağlayacak biçimde istemli ola rak bükülemez. Muayenede bu duru mun yanı sıra omurganın göğüs hiza sındaki sertliğini belirlemek için oturtu lan hastanın ellerini bir yere dayama dan dik oturamadığı görülür.Hasta genellikle yan yatıp bir baca ğım karnına doğru çeker. Rahatlamak için zorunlu olarak girilen bu duruma “tüfek tetiği” konumu denir. Daha ağır olgularda opistotonus görülür.

• Omurilik sinir kökleriyle çevrel sinir lerin etkilenmesine bağlı duyu bozuk-luklan görülür. Genellikle duyarlılığın artması biçiminde ortaya çıkan bu bo zukluklar arasında, ışığa karşı aşın duyarhlık (fotofobi), işitme duyusunun anormal biçimde güçlenmesi, yüksek seslere karşı aşın duyarlılık ve ayrıca baş dönmesi sayılabilir.

• Nedeni tam olarak bilinmeyen oto nom sinir sistemi belirtilerinden bir bö lümü, örneğin kabızlık ve kalp atımla rında yavaşlama (bradikardi) vagus si nirinin uyarılmasına bağlı olarak gelişir. Normal soluma düzeni uzun süre soluk alamama nöbetleriyle kesilir. Deride parmağı bastırıp çektikten 30-60 saniye sonra kırmızı çizgiler belirebilir. Bunlar birkaç dakika kadar deride kalır.

• Elektroensefalografide- (EEG) beyin dokusunun yaygın biçimde etkilenmesi ne bağlı olarak, özgün olmayan değişik likler görülür.

• Ruhsal bozukluk belirtileri, komaya kadar varabilen uyuma eğilimi ya da huzursuzluk ve taşkınlıkla seyreden bi linç bulanıklığıdır.• Kafaiçi basıncının önemli ölçüde arttı ğı olgularda göz gerisine sıçrayan belirti ler göz körnokta (papilla) ödemine kadar varabilen bozukluklara yol açabilir.

• Akut ve subakut biçimlerde hastalık etkenine göre Özellikleri değişen ateş ortaya çıkar

Menenjit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Bakteriyel menenjit, tıbbi bir acildir. Çocuğun durumundan şüphelenirseniz, hemen doktorunuza başvurmalısınız. Doktor, çocuğu muayene edecek, kesin tanı için beyin omurilik sıvısından örnek alacaktır (Bu işlemin sanılanın aksine çocuğa herhangi bir zararı yoktur, işlemin yapıldığı bölgede sinir dokusu bulunmamaktadır). Bakteriyel etken söz konusuysa, hemen antibiyotik tedavisine başlanacak, çocuk büyük olasılıkla hastanede izleme alınacaktır. Bazen, hastayla temastaki kişilere de koruyucu ilaç verilebilir. Eğer viral bir menenjit söz konusuysa, antibiyotiklerin tedavide yeri yoktur. Ağrı kesici, ateş düşürücü, sıvı tedavisi gibi rahatlatıcı yöntemlerle hasta takip edilecektir.

Çoğu menenjitli hastaya tanı konduktan sonra zaman yitirmeden yüksek dozda antibiyotik verilmeye başlanır. İlaç genellikle aralıksız damardan uygulanır. Beyin – omurilik sıvısı bulanıksa test sonuçları gelmeden tedaviye başlanır. Söz konusu bakteriye göre kloramfenikol ve penisilin en sık kullanılan antibiyotiklerdir.

Hastaya ayrı bir yerde özenli bir bakım göstermek gerekir. Rahatlatmak için başka ilaçlar da verilebilir; baş ağrısı için ağrı kesiciler; havale nöbetleri için anti – konvülsanlar ve sakinleştiriciler; kusmaya karşı ilaçlar gibi. Ateş düşene kadar birkaç gün damardan antibiyotik verilmesi sürdürülür. Bedenin mikroptan arındırıldığından emin olmak için bir süre ağızdan da verilebilirler. Hasta kısa bir dinlenmeden sonra normal yaşamına dönebilecek duruma gelir.

Menenjitten iyileşme oranı oldukça yüksektir birkaç hafta içinde hasta sağlığına kavuşur. Ancak yine de menenjit tehlikeli bir hastalıktır; vakaların yüzde 6’sı ölümlebir bölümü de sakatlıkla ya da kalıcı bozukluklarla sonuçlanır. Sakatlık çok küçük çocuklarda daha sıktır. Sağırlık zekâ geriliği spastisite ya da epilepsi (sara) olabilir. Bazen beyin çevresindeki sıvının dolaşımı engellenir ve çocuğun kafası büyür yani hidrosefali ortaya çıkar. Menenjit geçiren çocuklar bu sorunlar açısından kontrol edilirler. Hastalığın yinelendiği durumlarda kişiler kolaylaştırıcı etkenler açısından incelenerek bir daha menenjit geçirmeleri önlenir. Bütün menenjitlerde erken tanıyaşam kurtarıcıdır. Belirtiler görüldüğünde mutlaka doktora gitmek gerekir. Menenjit olasılığında doktor hastayı ileri tetkik ve tedavi için hastaneye yollayacaktır.

Hastalığın virüslerle ve bakterilerle oluşan iki türü vardır ve bunları ayırt etmek önemlidir. Viral menenjit daha sıktır ve tehlikesi daha azdır. Belirtileri şiddetli baş ağrısıyla seyreden hafif bir nezle ile daha ağır şikayetler arasında değişir. Antibiyotiğe gerek yoktur iyi bakım yeterlidir.

En sık görülen tipi meningokok türü bakterilerin neden olduğu menenjittir. Hastalık bazen yerel salgınlar yapar. İki tipi vardır. Birincisi çok tehlikelidir. Aniden başlar baş ağrısı şok ve bütün bedende çürüğe benzer morluklar olur. Kısa zamanda ölümle sonuçlanabilir (bazen 12 saat içinde) bu nedenle acil tedavi çok önemlidir.

İkinci ve daha sık görülen tipi 1 – 2 gün nezleye benzer belirtiler verdikten sonra ortaya çıkan şiddetli baş ağrısı kusma ve döküntü biçimindedir. Tanı belden beyin – omurilik sıvısının alınması ve mikropların görülmesiyle konur. Genellikle penisilin uygulanır ve iyileşme şansı yüksektir. Meningokok menenjiti bulaşıcıdır ve hastayla teması olanların antibiyotikle korunmasını gerektirir.

Pnömokok menenjiti 45 yaşın üstündekilerde daha sıktır. Tehlikelidir ve yüzde 25 hastada kalıcı hasar oluşturur. Fazla bulaşıcı değildir salgın görülmez koruyucu tedaviye gerek yoktur.

Hemofilus influenza menenjiti 4 yaşın altındaki çocuklarda olur. Öteki bakteriyel menenjitlere benzer ancak ayırıcı tanı konmalıdır çünkü penisiline yanıt vermez başka antibiyotiklerin kullanılması gerekir.

Tüberküloz (verem) menenjiti ender görülen önemli bir menenjit türüdür. Özellikle beslenme yetersizliği olan bebekleri ve erişkinleri etkiler. Belirtiler çok belirsiz olabilir ve hasta kendini kötü hissedinceye kadar birkaç hafta geçer. Tanı yine beyin omurilik sıvısının incelenmesiyle konur ve tedavisi uzun süreli (1 yıl) antibiyotik uygulamaktır.

Comments 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Oturum Aç

reset

Geri
Oturum Aç