Kösem Sultan Kimdir?


kösem sultan

 

1585’te veya 1589’da doğduğu kabul edilen kösem sultan rum asıllı bir papazın kızıdır.Akıncılar tarafından yakalanıp beylerbeyine verilen Kösem Sultan güzelli, şirinliği ve konuşkanlığı ile saraya sunulacak nitelikte görülmüştür. Gerçek adı Anastasya olan Kösem Sultana saray geleneklerine göre ay yüzlü anlamına gelen Mahpeyker anlamı verilmiştir. Kösem Sultan ise lakabıdır. Fatma sultan ile Ayşe sultan adlı iki kızı ile Murat, Süleyman, Kasım ve İbrahim adında 4 oğlu olmuştur. Haneden geleneklerine ilginç bir yenilik katarak nufüsunu artırmak için 6 yaşındaki kızı Ayşe Sultanı vezir-i azam Nasuh paşa ile 5 yaşındaki Fatma sultan kaptan-ı derya Hasan paşa ile düğün ile sınırlı gerdeksiz evlenmiştir.

Sultan Murad savaşta iken İstanbul’u yönetmiştir

Kocasının ölümünden sonra kayınbiraderi 41. Mustafa ile üvey oğlu 2. Osman’ın saltanatları döneminde eski sarayda 6 sene ikamet etmiştir. 10 Eylül 1623’te 1. Mustafa’nın hal edilip oğlu 4. Murat’ın tahta çıkmasına parmağı olan Kösem Sultan oğlunun cülusü ile görkemli bir valide alayı ile eski saraydan Topkapı Sarayı’na dönmüştür.

Oğlu küçük yaşta olduğu için saltanat naibesi olmuştur. Bu görevini Sultan Murad’ın 1632’de mutlak egemen oluşuna kadar sürdürmüştür. Oğlu Murad’ın saltanatında ona danışmanlık etmiş seferde iken İstanbul’un yönetimi ile ilgilenmiştir. 4. Murad’ın üvey kardeşi Beyazıd ile öz kardeşleri Süleyman ile Kasım’ı idam etmesine engel olamamış Sultan İbrahim’i mahsun ve ehliyetsiz göstererek haremin gizli bölmelerinde yaşamasını sağlamıştır.

1640’ta oğlu Murad’ın ölmesi ile tahta çıkan Sultan İbrahim ile eski gücüne yeniden kavuşan Kösem Sultan’ın bu durumu uzun sürmemiştir. Oğlu annesini Rodos’a sürmek istemiş ancak bundan vazgeçerek Florya’daki İskender Çelebi bahçesinde ikamete mecbur etmiştir.

Oğlu Sultan İbrahim’in boğdurulmasına seyirci kalmıştır

kösem sultan

Ulema ile asker işbirliğinde oğlu Sultan İbrahim’in hal edilmesine karşı çıkmış ancak sonunda kabul ederek torunu 4. Mehmed’in tahta çıkmasını sağlamıştır. Oğlu Sultan İbrahim’in boğdurulmasına seyirci kalmıştır. Bu süreçte ulema ile ağalarla yüz yüze tartışması ve düşüncelerini açıklaması onun dirayetiini göstermektedir. Torunun culüsünü camide yapılması yerine sarayda yapılması mühim bir olaydır. Torunun küçük yaşta olması hasebiyle eski saraya gitmeyerek, valide Sultanlığı gelini Hatice Turhan Sultana bırakmayarak valide-i muazzama şanı ile 3. kez saltanat naibesi olmuştur.

Ağalar ile işbirliği yaparak hem gücünü hem de servetini artırmıştır. Hatice Turhan Sultan büyük validenin devlet işlerine karışmasını engellemek amacı ile onu eski saraya göndermek istiyordu. Bunun için bir takım ağalar ile büyük validenin aleyhine çalışmaya başladı. Düşmanların artıp işin aleyhine döndüğünü anlayan Kösem Sultan gelini Hatice Turan Sultan’ı öldürmeyi, torunu 4. Mehmed’i zehirleyerek diğer torunu Süleyman’ı tahta çıkarmayı planladı.

Kösem Sultan’ın ölümü

Cariye tarafından bu durumdan haber alan Turhan Sultan büyük validenin darbesine karşı kendi taraflarını sarayda silahlandırdı ve Kösem Sultan’ı 2 Eylül 1651’de perde ipi ile boğdular. Cenazesi eski saraya götürülerek ve oradan kaldırılarak eşi 1. Ahmet’in Sultan Ahmet’teki türbesine defnedildi.

Kösem Sultan’ın yaptığı hayırlar

Devlet işlerinden rüşvet ve hediyeler alarak servetine servet katarken diğer yandan yoksullara sadaka vermek Hac yollarında sular dağıtmak hapisteki borçluları kurtarmak cariyelerin çeyizlerini yaptırıp evlendirmek, sarayda Kuran okumak gibi girişimlerde bulunmuştur. Üsküdar’da Çinli Cami ve aynı adı taşıyan külliyeyi, Sultan Selim’de valide Medresesi. Karamürsel yakınında yalak dere köprüsü, Konya’da han, Yunanistan’da 7 gözlü valide Sultan köprüsü, Mekke – Medine yolunda su tesisi. İstanbul çakmakçılardaki büyük Valide Han’ı yaptırmıştır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

reset password

Geri
log in