Franz Kafka – Dönüşüm kitap özeti – Kitap İncelemesi


franz-kafkaDönüşüm kitabının özeti

Bir sabah uyandığında kendin bir böceğe dönüşmüş olarak bulması, öykünün kendine özgü özle başlayışıdır. Gregor‘un böcek vücudu onun mutsuzluğunu, köleleştirilmiş varlığını ve sürekli bastırmaya çalıştığı protestolarını dile getirecektir. Ailesi, Gregorun içinde bulunduğu durumdan kurtarma çabalarına ona yardım etmez. Onun böceğe dönüştükten sonra ailesiyle olan bütün ilişkilerinin sona ermesinin yanı sıra, nesnelerle de ilişkisi kalmamıştı artık. Hatta kullandığı eşyaların odadan alınarak onun insani yönünün büsbütün sona erdirilmesi, Gregor’un sonunu hazırlar. Öykünün trajik yanını oluşturan ise Gregor’un böceğe dönüşmesinden dolayı ailede gelir getirecek kimsenin kalmamayışıdır. Aile bireyler içi artık bir tiksinme ve utanç kaynağı olmuştur. ama insan gibi düşünmesi ve hissetmeyi sürdürmektedir.

Franz Kafka’nın en önemli eserlerinden biri olan “Dönüşüm” ilk olarak 1915’te “Die Weissen Blatter” adlı dergide yayınlanmıştır. Üç bölümden oluşan eserde ilk bölümde Gregor’un mesleğiyle, ikinci bölümde ailesiyle, üçüncüsünde ise kendi kendisiyle ilişkisi anlatılır. “Gregor Samsa bir sabah huzursuz edici rüyalardan uyandığında, kendisini yatağında korkunç dev bir böceğe dönüşmüş olarak buldu” diye başlar öykü. Gregor’un düştüğü durum, ailenin aile fertlerinin yaşamında bir dönüm noktasıdır. Bu olaydan sonra Gregor, yabancısı olduğu bedenine alışmakla beraber yeni yetenekler edinir. Gregor’un yalnızlığa saplanması ve olanaksızlığın sınırına gelmesi, onda yine de umutsuzluk içinde umut aramasını engellemez; kanepenin altında, duvarlarda, tozlar içinde gezinerek yaşamla savaşır ama insanlar tarafından tekrar kabul edilmesi için verdiği mücadelede yenik düşer ve odasında bir köşede ölüp gider, terk edilişini ve yalnızlığını ölümle paylaşır. Kalıntılarının hizmetçi tarafından sanki bir çöp yığınıymışçasına süpürülüp atılmasıyla son bulan öykü, bir yandan Kafka’nın hissettiği ümitsizlik, işe yaramama ve aile bireyleri tarafından küçümsenme duygusuna açıklık getirmektedir.

Dönüşüm kitap incelemesi

Kafka, öyküsünü yazıp tamamladığı 06.12.1912 tarihli bir mektubunda nişanlısı Felice Baur’e öykü hakkında şunları yazar;

İlgili>>  Işıd'in elinde 40 günü anlattı

Ağla canımın içi ağla, işte ağlama vakti gelip çattı! küçük hikayemin kahramanı bir süre önce öldü. Seni avutacaksa eğer, onun huzur içinde ve herkesle barışık öldüğünü de ekleyebilirim.”

Kafka’yı çağdaşlarıyla karşılaştırınca öykünün özgünlük göstermesin karşın, içeriğine yönelik sorunların yaşanmasını, hatta kitabın kapağına uygun düşecek resmin seçini telaşla izler Kafka ve aynı telaşla kapak için özgün bir resmin seçimini yapar. Dönüşümün kapağını Ottomar Starke’nin yapacağını öğrenince 25 Ekim 1915 tarihinde Kurt Wolff Yayınevine şöyle yazar:

“Daha çok illüstrasyonla uğraştığı için, Starke’nin tutup böcek çizmek isteyebileceğini düşündüm. Sakın ha buna engel olun lütfen. Kapak resmi için önerilerde bulunmama izin verecek olursanız., şu sahneleri öneririm; kapalı kapının önünde duran anne babayla bürodan gelen müdür yardımcısı, ya da daha iyisi anne, baba ve kız kardeş aydınlık odada durmuş bekliyor, o kapkaranlık yan odada, adaya açılan kapı da açık…”

Kafka’nın çoğu öykülerinde değişim ya da yabancılaşma, romanların kahramanın bir alandan diğer bir alana geçişi ya da geçirilişi ile başlar. Köleleştirilmiş birey, kahramanın kişiliğinde çağın ve toplumun karmaşık durumları içerisinde ustaca yansıtılır. Yaşamında uysal olan Gregor, babasının ticari bir talihsizliğe uğrayıp işini kaybetmesi soncu ailenin geçimini sırtlamaya zorlanmıştır. Seçtiği meslek bir yana babasının talihsizliği birden bire onun talihli oluvermiştir.

Kafka, öyküsünde sadece sevgisizlik temasını işlememektedir. Sevgisizlikten çok çaresizlikten kurtulmak amacıyla çırpınmalara tüm yardımlarının önünün kapalı tutulduğunu işlemesi dikkat çekicidir.

Artık sorgulama gereği duyulmayan yaşamın keskinleştiriliş kurallarına, insan ilişkilerine, toplumsal yaşayışa bir başkaldırı öyküsü olan “Dönüşüm” bilincini yitirmeden sadece görünüşte bir böceğe dönüşen Gregor Samsa’nın hala kendisi olduğunu bir türlü ailesine ve çevresine anlatamamasının tragedyasıdır. Öykü aynı zamanda eleştirmeyen, teslim olmuş birey kiliğine açık bir başkaldırıdır.

Comments 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Oturum Aç

reset

Geri
Oturum Aç