Erken Menopoz Nedir? Erken Menopoz Belirtileri Nelerdir?


 

Hakan ÖzörnekProf. Dr. Hakan Özörnek, menepoz ve erken menepoz hakkında bilgi verdi.

Menepoz nedir

Bize başvuran hastalarda biz artık daha sık genç yaşta menepoz riski olan yani yumurtalık rezervi düşük olan hasta görüyoruz. Çevresel faktörlerden belki günlük yaşayış sitilimizden dolayı böyle tabi ki kadınların bu konuda bilinçlenmesi de önemli. Bir kadın annesinden yumurtaları ile doğar, hiç bir zaman yeni bir yumurta hücresi üretmez. Bir deposu vardır ve günün birinde biter ver menepoza girer.

Erken menopoz belirtileri

Menepoza bayanlar genellikle 40’lı yaşların sonu 50’li yaşların başlarında girerler. Bazı hastaların 25 yaşında olupta menepoza girenler de var.

Menepoza girdikten sonra yani yumurtalar bittikten sonra anne olma şansımız hiç bir zaman yok. Adet düzensizliği en önemli belirti. Eğer adet düzensizliği var ise başka sebepler olabilir ama bu sebeplerden bir tanesi yumurta rezervinin düşük olmasıdır.

Erken menepoz konusunda iki tane teorik sebep olabilir, annenizden az sayıda yumurta ile doğmuş olabilirsiniz. Ya da aylık olarak yumurta harcamanız fazladır. Normalde her ay bin tane yumurta yumurtlamak üzere harekete geçer ve bunların içerisinden sadece bir tanesi yumurtlanır, diğerleri bu süreç içerisinde kaybolur. Burada daha fazla yumurta harcanırsa deponuzda yumurta daha çabuk bitecektir.

Risk altında olanların ölçebileceği bir test var. Kanda yapılan bir testtir ve pek çok farklı şekilde yapılan bir testir, doğum kontrol hapı kullanıyorsanız dahi yaptırabiliyorsunuz ve çıkan değer size şunu söylüyor, senin yumurtalık rezervin normaldir, ya da senin rezervi düşüktür acele et demektir.

Sigara içen kadında ise yumurtanın sayısı düşmez, kalitesi düşer. Kalitesi düştüğü için o kadınlarda anne olma problemi yaşanıyor.

Günlük hayatımız eskiye oranla çok değişti, bir yerden bir yere gitmek için trafiğe gidiyorsunuz, ozonu deldik, cep telefonu, bütün bu şartlar çok doğal olan üreme fonksiyonunu olumsuz etkiliyor, erkekte de olumsuz etkileniyor.

Erken menopoz neden olur?

Herhangi bir nedenle yumurta hücrelerini hızla tüketen her olay erken menopoza neden olabilir.
En sık görülen nedenler aşağıda sıralanmıştır:

Otoimmun hastalıklar

Yumurtalıkların erken tükenmesi ve menopoz ortaya çıkması en sık otoimmun hastalıklar adı altında toplanan bir dizi hastalığa bağlı ortaya çıkar. Otoimmun hastalık bireyin bağışıklık sisteminin henüz bilinmeyen nedenlerle kendi organlarını yabancı doku gibi algılaması ve bu organlara saldırarak onları tahrip etme çabası olarak tarif edilebilir. Eğer yabancı olarak algılanan doku yumurtalıklar ise işte bu otoimmun hastalık türü erken menopoz ortaya çıkmasına neden olur.

Ameliyatla yumurtalıkların alınması

Herhangi bir gereklilik sonucu genç kadının her iki yumurtalığı birden çıkarıldığında görülen erken menopoz türüdür. Bunun yanında diğer jinekolojik operasyonlarda da ender olarak (yumurtalıklara kastedilme olmaksızın) yumurtalıklar zarar gördüğünde erken menopoz ortaya çıkabilmektedir.

Kanser tedavileri

Kanser tedavisi için radyoterapi (ışın tedavisi) veya kemoterapi (ilaç tedavisi) alan kadınlarda yumurtalıklar hasar görebilir ve menopoz ortaya çıkabilir.

Aile öyküsü

Menopoza girme yaşını belirleyen en temel etkenlerden biri, kişinin annesinin menopoza girme yaşıdır ve yakın aile bireylerinden birinde erken menopoza girme öyküsü erken menopoza girme olasılığını belirgin şekilde artırır.

Kromozom bozuklukları

Frajil X Sendromu, Turner Sendromu gibi ender görülen kromozom bozukluklarında yumurtalıklar erken yaşta tükenebilir ve erken menopoz ortaya çıkar.

Yaşam tarzı

Sigara içilmesi menopoza girişi hızlandırmakla beraber tıbbi anlamda erken menopoza yol açması (yani 35 yaşından önce menopoza girilmesi) olağan değildir.

Benzer şekilde ruhsal stres de yardımcı bir etken olmakla beraber tek başına erken menopoza yol açması beklenen bir etken değildir.

Erken menepoza girme tehlikesinde olanlar ne yapmalı

Erken menepoza girme ihtimali olanların ileride problemi olabilir, siz üniversite öğrencisiniz, ya da işe yeni başlamışsınız, aklınızda bırakın çocuk evlenmek bile yok, burada yumurtaları dondurup saklamak mümkündür. Böylece anne olma şansınızı da ileriye doğru garanti altına alabilirsiniz.

 

Comments 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Oturum Aç

reset

Geri
Oturum Aç